Windows Server 2012 SMB 3.0 en Exchange databases

SMB 3.0 is een wat technische term voor het nieuwe storage transport protocol in Windows Server 2012. Achter deze technische term zit een forse verbetering in performance en bovendien een groot aantal nieuwe features. Bijvoorbeeld:

• SMB Transparent failover
• SMB Scaleout
• SMB Multichannel
• SMB Direct
• SMB Encryption
• VSS for SMB file shares
• SMB Directory Leasing
• SMB PowerShell

Met SMB 3.0 wordt het mogelijk om ook zeer I/O intensieve toepassingen tegen een fileshare te laten ‘praten’ in plaats van direct naar de disks. Zo is het voor SQL Server 2008 R2 en 2012 toegestaan om de databases op een fileshare te plaatsen:

De voordelen van zo’n opstelling zijn legio, bijvoorbeeld dat je IOPs gewoon over goedkoop ethernet kunnen lopen of dat je een database heel eenvoudig aan een andere server kunt toewijzen. Zo ontstaat vanzelf de vraag of dit ook ondersteund gaat worden voor Exchange. Tot nu toe is het niet supported om de databases op een NAS of fileserver te plaatsen, Exchange vereist namelijk block-level toegang tot de storage, daar mag niet nog een SMB of netwerklaag tussen zitten. En ook met Server 2012 en Exchange 2013 blijft dit het support standpunt, wat kan met SQL gaat dus niet op voor Exchange. De reden is dat veel optimalisaties in Exchange uitgaan van directe toegang tot de disks, voor SMB zouden allerlei routines herschreven moeten worden.

Er is een uitzondering… Wanneer je Exchange in een VM draait op Hyper-V in Server 2012 dan mogen de virtuele harddisk bestanden op een SMB 3.0 share op worden geslagen. Interessant detail is dat Exchange nog steeds block-level toegang krijgt tot de storage, maar dat de virtualisatielaag vervolgens SMB 3.0 gebruikt om de data daadwerkelijk naar disks te schrijven of er van te lezen.

Nu is het de vraag of hier verandering in gaat komen. Mijn ervaring is dat er voor Microsoft een duidelijke driver moet zijn om hier tijd (lees: programmeurs) voor vrij te maken, zo was bijvoorbeeld de aanstaande lancering van Hyper-V reden om het supportstandpunt mbt. virtualisatie te moderniseren. Op dit moment zien we dat de meeste ontwikkelingen in Exchange gedreven worden door de eigen ervaringen in de Office 365 datacenters. Neem bijvoorbeeld de Exchange 2013 architectuur die vooral voordelig is voor zeer grote omgevingen en geleidelijke upgrades makkelijker maakt.

Wat storage betreft richt Microsoft zich momenteel op het plaatsen van meerdere databases op een fysieke disk (zonder RAID) en het bijhouden van meerdere kopieën in een DAG. Voor Office 365 is het scenario met Exchange databases op een fileshare dus niet interessant. Verder ondersteunt Exchange sinds 2010 al een ruime variatie aan storage-oplossingen. Daarom verwacht ik niet dat Microsoft Exchange databases op een SMB 3.0 fileshare op korte termijn zal gaan ondersteunen.

Exchange 2013 remote beheren met PowerShell

Bij de lancering van Exchange 2013 werd vooral veel nadruk gelegd op het nieuwe Exchange Admin Center (EAC). Dit is een webbased beheerconsole die de vervanger is van de MMC-gebaseerde Exchange Management Console (EMC) die we kennen van Exchange 2007 en 2010.

Ervaren beheerders missen in AEC al snel een aantal features die de EMC wel had, maar als sterke punt wordt vaak genoemd dat de console webbased is en je hem dus overal kunt gebruiken. Maar wat als je iets uit wilt voeren wat niet in EAC kan? Dan heb je toch de Exchange Management Shell (EMS) nodig voor volledige PowerShell toegang tot je omgeving. Zou het niet handig zijn als je die ook overal vandaan kunt gebruiken?

Om dit mogelijk te maken moet het volgende geregeld zijn:

• De /PowerShell virtual directory moet gepubliceerd zijn in de reverse proxy, als je deze gebruikt.
• Basic Authentication moet ingeschakeld zijn op de /PowerShell virtual directory.

En tenslotte hebben we een klein script nodig, maar daarover later meer. Het aanpassen van de reverse proxy is eenvoudig, open de publishing rule voor Outlook Anywhere en controleer of het pad /PowerShell gepubliceerd wordt. Vervolgens moeten we Basic Authentication aanschakelen op de PowerShell virtual directory, dit kunnen we mooi in het EAC uitvoeren. Navigeer hiervoor naar servers, virtual directories en kies de eigenschappen van PowerShell (Default Web Site).

In het authentication deel zet je een vinkje voor Basic authentication en klik je op save.

Het configureren van de server is hiermee afgerond. Nu hebben we nog een kort script nodig op onze werkplek, dit script maakt een remote PowerShell sessie met de server en importeert deze in de sessie. Dit script zou er zo uit kunnen zien:

# Functies
Function Vraag-Credentials
{
$Global:Cred = Get-Credential -Credential naam@domain.nl
}

Function Verbind-Exchange
{
$Session = New-PSSession -ConfigurationName Microsoft.Exchange -ConnectionUri https://webmail.domain.nl/powershell/ -Credential $Cred -Authentication Basic -AllowRedirection
Import-PSSession $Session
}

# Doe je ding
Vraag-Credentials
Verbind-Exchange

Sla dit bestand op met de .ps1 extensie nadat je de gebruikersnaam en url aangepast hebt en roep het script aan in een standaard PowerShell console:

Het kan zijn dat je PowerShell eerst moet configureren om een niet-ondertekend script uit te voeren. Na het uitvoeren van het script kun je de Exchange PowerShell cmdlets gebruiken net alsof je direct op je eigen server werkt.

Exchange 2013 op een domain controller: doe maar even niet

Een veel voorkomende vraag: mag ik Exchange 2013 op een domain controller installeren? Het formele antwoord is: ja, mits… In de Exchange 2013 System Requirements schrijft Microsoft voor Exchange 2013 precies hetzelfde als bij Exchange 2007 en 2010:

For security and performance reasons, we recommend that you install Exchange 2013 only on member servers and not on Active Directory directory servers. However, you can't run DCPromo on a computer running Exchange 2013. After Exchange 2013 is installed, changing its role from a member server to a directory server, or vice versa, isn't supported.

Niet aanbevolen, maar wel ondersteund dus. Maar laten we wel zijn, er zijn verschillende situaties waar de installatie van Exchange op een DC niet zo’n hele rare keuze is. Bijvoorbeeld een enkele server op een kleine sublocatie of een om een test uit te voeren in een lab.

Alleen lijkt deze combinatie bij Exchange 2013 voor een aantal nieuwe problemen te zorgen. Met name de volgende twee issues:

• Te verzenden e-mail blijft in de Drafts folder staan, ook al is er een Send Connector aangemaakt met de * Address Space
• Exchange 2013 wil niet installeren, fouten treden op tijdens de installatie van de Transport Service

Voor dat eerste issue heb ik nog geen oplossing gezien, de enige work-around is om Exchange niet op een DC te installeren. Het tweede issue treed vooral op als IPv6 uitgeschakeld is, iets wat op een memberserver geen probleem is.

Op dit moment raad ik de installatie van Exchange 2013 voor productiedoeleinden dan ook af. In een lab zou het moeten werken, maar houd er wel rekening mee dat je bij een mislukte installatie veel opruimwerk moet verrichten voordat je een tweede poging kunt doen.

Exchange 2013 ondersteunt geen Realtime Block Lists

Zoals je wellicht weet is de architectuur van Exchange in versie 2013 grondig op de schop genomen. De Hub Transport rol bestaat niet meer en de functionaliteit van deze rol is verhuisd naar de Client Access en met name de Mailbox rol. In principe maakt die nieuwe architectuur voor dit niet zo veel uit, zeker niet als je beide rollen op één server installeert. Behalve dat het nu niet meer mogelijk is om op die server ook aan Connection Filtering te doen, wat betekent dat je niet meer een Realtime Block List (RBL) als die van Spamhaus kunt gebruiken.

Waar gaat het precies over? De Anti Spam agents zijn normaal gesproken actief op een Edge Transport server, maar wie deze functionaliteit op een Exchange 2007 of 2010 hub Transport server gebruiken wil kan ze gewoon installeren met het install-antispamagents.ps1 script. Van alle agents is dan alleen de Attachment Filtering agent niet beschikbaar, de rest kun je gewoon gebruiken net als een Edge Transport server.

Bij Exchange 2013 ligt dit anders, als we hier de Anti Spam agents installeren op de Mailbox rol, want daar draait de Transport service, hebben we de Attachment Filtering agent en de Connection Filtering agent niet tot onze beschikking. Het ontbreken van die laatste heeft best grote impact, want het filteren op connecties met een RBL houdt in de praktijk zo’n 90% van de spam buiten de deur aangezien deze verzonden wordt door servers die op een RBL staan. Zonder Connection Filtering wordt het dus een stuk moeilijker om effectief spam te filteren.

Natuurlijk verandert dit wanneer je een Edge Transport rol in zet, daar kun je dan nog steeds een RBL instellen om op te filteren. Maar in de praktijk kiezen veel organisaties er voor om geen Edge Transport server in te zetten, zeker niet bij kleine omgevingen. Sterker nog, voor Exchange 2013 is nog niet eens een Edge Transport server!

Helaas betekent dit dat klanten niet alleen voor een antivirusoplossing bij andere leveranciers terecht moeten maar dit ook geldt voor antispam, waar Exchange voorheen hele goede resultaten kon halen zonder dat hier extra servers of producten voor nodig waren. Neem dit in ieder geval goed mee bij het voorbereiden van de overstap naar Exchange 2013.

Exchange 2013 nu beschikbaar voor iedereen

De echte geeks wisten Exchange 2013 al te vinden op TechNet en MSDN en zijn er al volop mee aan de slag, zo draait de mailserver van ondergetekende al enige tijd op de definitieve versie van Exchange 2013. Inmiddels heeft Microsoft Exchange 2013 RTM ook als evaluatieversie beschikbaar gesteld: Download Microsoft Exchange Server 2013. Dit betekent dat hij nu voor iedereen te downloaden is.

Je krijgt de volledige versie van Exchange 2013, die je voor 180 dagen kunt proberen maar ook ‘officieel’ kunt maken door in die 180 dagen je licentiecode in te voeren. Om deze in een lab te installeren heb ik een korte howto geschreven: Hoe installeer ik Exchange 2013? Naar verwachting volgt er later ook een kant-en-klare VHD met een werkende installatie van Exchange 2013, welke je na het downloaden direct gebruiken kunt.

Outlook 2013 is geweldig, maar niet compatible met Exchange 2003

Inmiddels is Office 2013 beschikbaar via verschillende kanalen, onder andere voor TechNet en MSDN subscribers. In de reviews wordt veel gesproken over aanpassingen in het uiterlijk maar als je de nieuwe versie echt gaat gebruiken merk je al snel dat het vol zit met slimme handigheidjes.

Wel is het goed om te weten dat Outlook 2013 geen verbinding kan maken met Exchange 2003. Dat wil zeggen, niet door middel van een MAPI of Outlook Anywhere (RPC over HTTPS) verbinding. Als je echt graag met Outlook 2013 aan de slag wilt maar ook je mailbox op Exchange 2003 wilt benaderen dan zou je nog gebruik kunnen maken van IMAP4. Let wel, je hebt dan veel minder mogelijkheden tot je beschikking dan met een normale verbinding. Maar aangezien nog ongeveer 30% van alle Exchange mailboxen op een Exchange 2003 server staat kan ik me voorstellen dat er toch mensen zijn voor wie dit een oplossing is.

Misschien nog een reden om Exchange 2003 te upgraden naar een moderne versie van Exchange?

How to Enable IMAP Access to Exchange Mailboxes

Exchange 2013 klaar, maar niet voor bestaande klanten?

Groot feest gisteren, het is het Exchange team gelukt om Exchange 2013 klaar te krijgen op de geplande datum: 10.11.12 (volgens de Amerikaanse notatie). In de laatste weken zijn de meeste bugs uit eerdere builds opgelost en werd de lat voor een nieuwe build steeds hoger gelegd. Hoe dichter richting de geplande RTM datum, hoe ernstiger de bug moest zijn om de engineers er nog aan te laten werken. En dan is het build 516.32 geworden die de RTM (release to manufacturer) status gekregen heeft.

Als we kijken naar de cadans van nieuwe releases dan zien we dat Microsoft deze mooi heeft uitgelijnd tussen vrijwel alle client en server producten in de Office familie. Nieuwe versie van de Office suite, Lync, SharePoint en Exchange worden allemaal op het zelfde moment uitgebracht. Maar wat betekent dit nu voor bestaande klanten die Exchange 2013 in willen gaan zetten? Om te beginnen is het product pas later echt beschikbaar, na RTM volgt namelijk GA (general availability). Voor volume licensing klanten is Exchange 2013 vanaf midden november te downloaden en naar verwachting geldt het zelfde voor MSDN en TechNet abonnees. Rond dat moment start Microsoft ook met het upgrade van Office 365 naar de nieuwe 2013 versies. Toch wordt van echte GA gesproken over het eerste kwartaal van 2013. Zou dat misschien met het volgende te maken hebben?

Wanneer je namelijk Exchange 2010 in je omgeving hebt dan is het vereist om eerst SP3 op de Exchange 2010 servers te installeren en deze komt pas in 2013 uit, volgens geruchten misschien in februari. Over coexistence met Exchange 2007 is nog helemaal weinig bekend, anders dan dat het ondersteund zal gaan worden. Vermoedelijk is SP3 vereist maar welke Update Rollup minimaal nodig is voor ondersteuning van coexistence met Exchange 2013 is nog niet bekend gemaakt.

En dan hebben we natuurlijk nog te maken met 3rd parties die software maken voor anti-spam, anti-virus, back-up of mobiele oplossingen (RIM!). Alle grote spelers zijn al betrokken geweest in het E15 TAP programma en hebben alle gelegenheid gehad hun oplossingen klaar te maken voor Exchange 2013. Maar de ervaring leert dat het maanden tot soms zelfs een jaar kan duren voordat zij hun laatste versie uitbrengen.

Tot eerste helft 2013 is het dus nog niet mogelijk om Exchange 2013 te installeren in een bestaande Exchange 2010 organisatie. Voor Exchange 2007 ligt dat misschien anders, maar ook dit is nog niet bekend. Voor wie is Exchange 2013 dan wel te gebruiken? Om te beginnen klanten die starten met een schone Exchange 2013 omgeving om hier naartoe te migreren van legacy producten als GroupWise, Lotus Notes of Zarafa. Ten tweede voor klanten die een resource forest opzetten of een cross-forest migratie naar een greenfield plannen. Voor alle andere klanten is het dus nog even geduld hebben…

De Windows 2012 Server Manager niet automatisch laten opstarten

Bij het inloggen op een Server 2012 machine start de Server Manager automatisch op. Omdat dit niet mijn startpunt is voor werkzaamheden klik ik deze iedere keer weg. Daarom wilde ik het automatisch opstarten van de Server Manager uitschakelen, maar moest echt even zoeken waar dit zit.

Klik rechtsboven op Manage en kies dan Server Manager Properties. Zet dan een vinkje voor de optie Do not start Server Manager automatically at logon.

Office 365 en ADFS op Windows Server 2012

Wanneer je Office 365 in gebruik neemt voor een omgeving van enige omvang dan wil je dat doorgaans doen met Single Sign-On. Hierbij gebeurt de authenticatie tegen Exchange Online, SharePoint Online of Lync niet tegen de Microsoft Online directory maar tegen de eigen interne Active Directory. Het component wat we in de eigen omgeving installeren is Active Directory Federation Services (ADFS), op Windows Server 2008 R2 downloaden we hiervoor ADFS 2.0 die we vervolgens op de server installeren.

Nu steeds meer organisaties beginnen met de uitrol van Windows Server 2012 voor nieuwe servers, krijg ik ook wel eens de vraag of deze ondersteund wordt voor ADFS. Het antwoord hierop is momenteel nog negatief. Hoewel Windows Server 2012 standaard over de ADFS rol beschikt, dit is ADFS 2.1, kan deze nog niet gebruikt worden voor Office 365. De reden hiervoor is dat Office 365 klanten hun ADFS niet zelf in hoeven te richten, dat proces is geautomatiseerd en wordt met de PowerShell module voor Microsoft Online uitgevoerd. En deze is nog niet compatible met ADFS 2.1.

De verwachting is dat Microsoft binnenkort met een aangepaste PowerShell module komt die wel support biedt voor Windows Server 2012, maar er is nog niet bekend wanneer. Meer informatie over het configureren van SSO voor Office 365 vind je hier.

SBS 2003: Mijn schijf loopt vol!

Wie mij al wat langer kent weet misschien dat mijn eerste grote (ICT-gerelateerde) liefde naar de naam Small Business Server 2003 luistert. :-) SBS 2003 was gebaseerd op Windows Server 2003, Exchange 2003, Windows SharePoint Services, ISA en SQL en natuurlijk Active Directory. Eigenlijk alles wat een kleine onderneming aan serversoftware nodig heeft en dan mooi op één server geïnstalleerd. De echte kracht van SBS 2003 zat in integratie, met een paar krachtige wizards kon je alle aspecten van de server configureren.

SBS 2003 was bij uitstek een product wat je moest kennen om het te waarderen. Regel 1: gebruik de wizards! In nieuwsgroepen, op fora, in blogposts en richting collega’s heb ik iedere keer weer gehamerd op nut en noodzaak van de wizards, waarom je die moest gebruiken om je netwerk te configureren, gebruikers aan te maken en om computers aan het domein toe te voegen. Talloze problemen waren in één klap verholpen door de Configure E-mail and Internet Configuration wizard (CEICW) te doorlopen.

Inmiddels is een groot aantal van de SBS 2003 servers al vervangen door een opvolger of omgezet naar de losse componenten van SBS. Latere versies van SBS zijn nooit meer zo succesvol geweest en zijn ook nooit zo geslaagd geweest in de integratie van de componenten als dat dit bij SBS 2003 het geval was. Inmiddels heeft Microsoft aangekondigd dat er geen opvolger meer komt van SBS 2011.

Waarom dan dit artikel, alleen uit nostalgische overwegingen? Ten eerste om het volgende nog eens onder de aandacht te brengen. Als je tijdens de installatie van SBS 2003 niet anders gekozen hebt, staat alle data van je server op de C:-schijf. Het verbaast me hoe vaak ik hier nog vragen over tegenkom, ook vandaag weer eentje. Microsoft heeft een artikel beschikbaar met de stappen die je kunt nemen om zoveel mogelijk data, bijvoorbeeld databases en mailboxen, naar een andere volume te verhuizen. Op deze manier kun je weer ruimte creëren op C:. Het artikel staat hier: Moving Data Folders for Windows Small Business Server 2003.

De tweede reden is om SBS 2003 gebruikers te wijzen op het aflopen van algemene en verlengde support op hun server. Na het aflopen van verlengde support worden er geen inhoudelijke verbeteringen meer uitgebracht maar ook geen oplossingen voor beveiligingsproblemen. En aangezien er regelmatig lekken worden gevonden in verouderde software betekent stilstand hier achteruitgang. Voor SBS 2003 RTM is de ondersteuning al lang afgelopen, daar moest dus al SBS 2003 SP1 op geïnstalleerd worden. Voor SBS 2003 R2 geldt dat de support lifecycles van de individuele componenten van toepassing zijn:

Exchange Server 2003: 8 april 2014
Windows SharePoint Services 2.0: 9 juli 2013
SQL Server 2000: 9 april 2013
Windows Server 2003 SP2: 14 juli 2015

En is dat dan goed nieuws of slecht nieuws? Het kan een mooie gelegenheid zijn om afscheid te nemen van verouderde hardware, misschien voor het eerst gebruik te gaan maken van virtualisatie, heroverwegen of cloud computing een oplossing is of gewoon moderne oplossingen inzetten om je gebruikers 25 GB mailboxen aan te bieden en overal te kunnen laten werken. De tijd heeft namelijk niet stil gestaan in de afgelopen tien jaar.